ស៊ីដនី៖ អូស្ត្រាលីបាននិយាយនាថ្ងៃចន្ទ សប្ដាហ៍នេះថា ខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្ទេរការណ៍សម្ងាត់ និងវត្ថុធាតុនុយក្លេអ៊ែរ ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអង់គ្លេស ដែលជាជំហានដ៏សំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកការបំពាក់កងនាវាចររបស់ខ្លួនជាមួយនឹងនាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ឱ្យកងទ័ពជើងទឹកអូស្រ្តាលី នៅក្រោមក្របខណ្ឌ AUKUS។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន CNA នាថ្ងៃចន្ទ ទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។
លោក Richard Marles រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីបាននិយាយថា «កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកការទទួលបាននាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរប្រដាប់អាវុធធម្មតារបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី»។
លោកបាននិយាយថា ការទិញយកកងនាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែររបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី នឹងកំណត់ «ស្តង់ដារមិនសាយភាយខ្ពស់បំផុត» ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថាប្រទេសនេះ មិនស្វែងរកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ។
កិច្ចព្រមព្រៀងចុងក្រោយបំផុតដែលបានចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កាលពីសប្តាហ៍មុន និងបានពិភាក្សានៅក្នុងសភាអូស្ត្រាលីនាថ្ងៃចន្ទ នេះ រួមមានការផ្តល់សម្រាប់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដើម្បីផ្តល់សំណងដល់ដៃគូរបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងការទទួលខុសត្រូវចំពោះហានិភ័យនុយក្លេអ៊ែរពីវត្ថុធាតុដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅប្រទេសក្រៅ។
ប៉ុន្តែអូស្ត្រាលីនឹងទទួលខុសត្រូវចំពោះការរក្សាទុក និងការចោលឥន្ធនៈនុយក្លេអ៊ែរដែលបានចំណាយ និងកាកសំណល់វិទ្យុសកម្មចេញពីអង្គភាពថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដែលត្រូវបានផ្ទេរក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង។
កិច្ចព្រមព្រៀងផ្ទេរនេះបាននិយាយថា «នាវាមុជទឹក គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃសមត្ថភាពកងទ័ពជើងទឹករបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ជាយុទ្ធសាស្រ្តទាក់ទងនឹងការឃ្លាំមើល និងការការពារវិធីសាស្រ្តក្នុងដែនសមុទ្រ»។
ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក Wang Yi បានព្រមាននៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអូស្ត្រាលី កាលពីខែមេសា ថា AUKUS បានលើកឡើងពី «ហានិភ័យនៃការរីកសាយភាយនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ» ដោយអះអាងថា ខ្លួនបានប្រឆាំងនឹងសន្ធិសញ្ញាប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង ដែលហាមឃាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងតំបន់។
AUKUS គឺជាភាពជាដៃគូសន្ដិសុខត្រីភាគីរវាងអូស្រ្តាលី ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានគោលបំំណងលើកកម្ពស់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក សេរីដែលមានសុវត្ថិភាព និងស្ថិរភាព។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះចងភ្ជាប់ប្រទេសទាំង៣ ក្នុងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាសម្ងាត់ និងវត្ថុធាតុនុយក្លេអ៊ែររបស់អាមេរិក ព្រមទាំងអង់គ្លេស ក្រោមក្របខណ្ឌនៃសម្ព័ន្ធភាពសន្ដិសុខត្រីភាគីឆ្នាំ២០២១ ហៅថា «AUKUS»។
សូមជម្រាបថា កិច្ចព្រមព្រៀងត្រីភាគី របស់ប្រទសទាំង៣ មានបំណងកសាងកងនាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរសម្រាប់អូស្រ្តាលី និងរួមគ្នាអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពប្រយុទ្ធសព្វាវុធកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាចម្លើយយុទ្ធសាស្រ្តចំពោះមហិច្ឆតាយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក៕
