មជ្ឈដ្ឋាននានាបានលើកឡើងមតិផ្ទុយគ្នាឬមានការភ័ន្ដច្រលំទៅនឹងការកែសម្រួលកងទ័ព និងការដកកងទ័ពនៅតំបន់ជម្លោះ។ មតិខ្លះពីមហាជនខ្មែរយល់ថាការកែសម្រួលកងទ័ពគឺជាការដកថយរបស់កម្ពុជា ឯមតិខ្លះទៀតថាការកែម្រួលកងទ័ពគឺជាយុទ្ធវិធីទ័ព និងការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង។
ការលើកឡើងមតិខាងលើកើតចេញបន្ទាប់ពី យោធាកម្ពុជា និងថៃ បានជួបគ្នា និងបានសម្រេចធ្វើការកែសម្រួលកម្លាំងយោធាទាំងសងខាងឱ្យត្រឡប់ចូលតំបន់ដែលសមស្របដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រឈមមុខគ្នា។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់ពីមន្រ្តីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥។
តាមការបញ្ជាក់ខាងលើនេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថាការកែសម្រួលកងទ័ពគឺមិនមែនតែកម្ពុជានោះទេ គឺភាគីថៃក៏បានកែសម្រួលកងទ័ពដូចគ្នា ដែលផ្ទុយពីសារព័ត៌មានរបស់ថៃបានសរសេរវាយប្រហារមកលើប្រទេសកម្ពុជាថាបានដកទ័ពថយ ឬលុបប្រឡាយ (លេណដ្ឋាន) ជាថ្នូរទៅនឹងការចាញ់ច្រាបលើការកាត់ផ្ដាច់អ៊ិនធឺណេត និងការបិទព្រំដែនជាដើម។
ផ្ទុយពីទស្សនមួយចំនួន និងការលើកឡើងពីក្រុមជ្រុលនិយមរបស់ថៃ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានពន្យល់ថា ការកែសម្រួលផ្ទុយពីការដកកងទ័ព។ សម្រួលកម្លាំងនៅក្នុងទឹកដីរបស់យើង។ ការកែសម្រួលប្រៀបបាននឹងការដេកលើគ្រែ ពីមុនដេកក្បាលទៅជើង ឥលូវដេកក្បាលទៅកើតវិញ។
ឆ្លើយតបទៅនឹងឆន្ទៈការពារអធិបតេយ្យជាតិ ហើយគ្មានចេតនារំលោភបំពានទឹកដីអ្នកដទៃ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានលើកឡើងទៀតថា «បើគេបាញ់យើងមុន យើងបាញ់គេវិញ ដើម្បីការពារខ្លួន និងទឹកដីរបស់យើង តែហាមមិនឱ្យបាញ់គេមុន ឬចូលក្នុងទឹកដីរបស់គេ»។
ការលើកឡើងរបស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែននេះ គឺឆ្លើយតបទៅនឹង Comments របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានចោទសួរក្រោយសម្ដេចបានបង្ហោះសារខ្លីមួយនៅលើផេករបស់សម្ដេចកាលពីថ្ងៃទី៨ មិថុនា ដែលធ្វើឱ្យមហាជនមានភាពស្រពិស្រពិលអំពីជំហររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ផ្ទុយទៅវិញសម្ដេចបានពន្យល់ច្បាស់អំពីការការពារទឹកដី និងជំហរដាក់ពាក្យបណ្ដឹងលើតំបន់ទាំងបួន គឺតំបន់មំបី ប្រសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាមាន់ធំ និងប្រសាទតាក្របី ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិ ICJដដែល។
ទាក់ទងទៅនឹងការកែសម្រួលកម្លាំងទ័ពដែលសម្ដេចបានបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គម សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសរសេរថា ការកែសម្រួលកម្លាំងកងទ័ពនៅតំបន់មានជម្លោះ ដែលស្រុះស្រួលគ្នារវាងមេបញ្ជាការកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា និងថៃដើម្បីបញ្ជៀសនូវការប៉ះទង្គិចបង្ហូរឈាមទ្រង់ទ្រាយធំគឺជារឿងចាំបាច់។
សម្ដេចសរសេរបន្ដទៀតថា ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា និងថៃពិតជាចង់មានសន្តិភាពជាបន្ត និងមិនចង់ឃើញនូវសង្គ្រាមនោះឡើយ។ការស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមរយៈការចរចាត្រូវបានធ្វើតាំងពីកំរិតថ្នាក់រាជរដ្ឋាភិបាលរហូតដល់មេបញ្ជាការនៅអង្គភាពជួរ មុខទើបមានលទ្ធផលដូចពេលនេះ។
សម្ដេចតេជោបានអំពានាវឲ្យបងប្អូនជនរួមជាតិជឿទុកចិត្តលើរាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធីដែលជាវិធីតែមួយគត់ដើម្បីបញ្ជៀសសង្រ្គាមបង្ហូរឈាមនិងដើម្បីមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិ-បត្តិការល្អជាមួយប្រទេសជិតខាង។
ជុំវិញការកែសម្រួលកម្លាំងនេះ មានមជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួនបានលើកឡើងថា ការកែសម្រួលកម្លាំងនេះ អាចជាយុទ្ធវិធីនៃការផ្លាស់ប្ដូរឬរបៀបរៀបចំកម្លាំងយោធាឱ្យសមស្របតាមសភាពការណ៍ជាក់ស្ដែង ក្នុងនោះអាចមានការផ្លាស់ទីកងទ័ពទៅតំបន់ផ្សេង ការកាត់បន្ថយឬបន្ថែមកងកម្លាំងតំបន់ណាមួយ ឬការប្ដូរបេសកកម្មឬទិសដៅជាយុទ្ធសាស្រ្តយោធាប៉ុណ្ណោះ ផ្ទុយពីការដកងទ័ព។ ការដកកងទ័ពគឺជាការដកកម្លាំងចេញពីតំបន់ប្រយុទ្ធជាដើម។
យ៉ាងណាមិញថ្នាក់ដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជាក់រួចទៅហើយការកែសម្រួលកងកម្លាំងគឺមិនមែនជាការដកទ័ពនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញកម្ពុជាបានជំហរអំពីការការពារអធិបតេយ្យភាព និងការចរចាសន្ដិវិធី ប៉ុន្ដែសំណុំរឿងព្រំដែននៅតំបន់៤ គឺរក្សាការប្ដឹងទៅតុលាការអន្ដរជាតិដដែល។
លោកបណ្ឌិត ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃ បានលើកឡើងដែរថា នគរបាលការពារព្រំដែនចំណុះឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃមកពេលនេះនៅតែបន្ដឈរឈើងនៅតាមគោលដៅនៃដែនអធិបតេយ្យស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាដោយភាពអង្គអាចដោយស្មារតីស្នេហាជាតិ និងការទទួលខុសត្រូវ ដោយមិនមានការផ្លាស់ប្ដូរគោលដៅ ឬដកថយគោលដៅនៃដែនស្របច្បាប់របស់ខ្លួននោះទេ។
ផ្ទុយពីការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ គឺកម្ពុជាមានតែបន្ថែមនិងពង្រឹងកម្លាំងតាមមុខសញ្ញាទាំងអស់។ ជាក់ស្ដែងឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស សុខា បានចាត់ចែងថ្នាក់ដឹកនាំអគ្គស្នងការដ្ឋាន ដើម្បីចុះទៅជួយគាំទ្របន្ថែមលើនគរបាលព្រំដែន និងយោធាការពារព្រំដែនគោកដែលកំពុងឈរជើងការពារនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។ «គាំទ្រទាំងស្មារតី គាំទ្រមធ្យោបាយ គាំទ្រទាំងសម្ភារៈឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ គាំទ្រទាំងស្បៀងអាហារ និងការគាំទ្រឧបករណ៍សម្ភាសន៍បម្រើឱ្យការប្រយុទ្ធដើម្បីការពារអធិបតេយ្យជាតិ ដោយរួមសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ដែលកំពុងជើងស្របច្បាប់នៅព្រំដែន ដែលបានបញ្ជូនកម្លាំងទៅព្រំដែនការពារទឹកដីកម្ពុជាប្រឆាំងរាល់ការឈ្លានពានពីបច្ចាមិត្តដែលចង់ឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដែលផ្ទុយពីច្បាប់អន្ដរជាតិ»។ នេះជាការលើកឡើងបន្ថែមពី លោកបណ្ឌិត ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃ។
នៅចុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះស្ថានភាពព្រំដែនហាក់ឡើងកំដៅ ក្រោយពីភាគីថៃបានបិទច្រកជាឯកតោភាគី។ ភាគីថៃបានបិទតាមច្រករបៀង ហើយនៅច្រកអន្ដរជាតិប៉ោយប៉ែតភាគីថៃបានប្រកាសបើកព្រំដែននៅម៉ោង៨ព្រឹក និងបិតនៅម៉ោង៤រសៀល។ ឆ្លើយតបទៅនឹងវិធានការរបស់ភាគីថៃនេះ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីថៃប្រកាសបិទជាឯកតោភាគីនោះ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា កម្ពុជាបានប្រកាសបើកព្រំដែននៅម៉ោង៩ព្រឹក។ វិធានការនេះ បានធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរថៃបានមកចរចាជាមួយភាគីកម្ពុជាស្នើសុំបើកច្រកនៅម៉ោង៨ព្រឹកដូចខាងថៃដែរ ប៉ុន្ដែខាងកម្ពុជាបានបដិសេធ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។
សូមជម្រាបជូនថា ស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជាថៃ ឈានដល់ការបញ្ជូនកម្លាំងទ័ព និងសព្វាវុធធន់ធ្ងន់ទៅកាន់ព្រំដែន និងការឈានទៅដល់ការបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីពីប្រទេសថៃ និងសភាពការណ៍ចុងក្រោយគឺកម្ពុជានិងថៃបានសម្រេចកែសម្រួលកម្លាំងទ័ពទាំងសងខាង ប៉ុន្ដែកម្ពុជាបង្ហាញជំហររក្សារឿងតំបន់ព្រំដែន៤ចំណុចទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិដដែលនោះ គឺកើតមានបន្ទាប់ពីភាគីបានបើការបាញ់លើកម្ពុជាមុនបណ្ដាលឱ្យយុទ្ធជនខ្មែរម្នាក់ស្លា.ប់ កាលពីទាបភ្លឺថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥៕
