ក្រុមទាហានថៃ បានប៉ុនប៉ងរាយបន្លាលួស នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងមានការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយពលរដ្ឋកម្ពុជា ហើយថៃបានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ LRAD (Long Range Acoustic Device) ដើម្បីរុញច្រានឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចេញ។
តើការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនសំលេង LRAD របស់ថៃទល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ក្រោយរាយបន្លាលួសមិនបានសម្រេច ជាឧបករណ៍អ្វី? និងបង្កគ្រោះថ្នាក់បែបណាខ្លះ?
LRAD (Long Range Acoustic Device) គឺជាប្រភេទឧបករណ៍ Acoustic Hailing Device (AHD) ដែលប្រើសម្រាប់ផ្ញើសារក្នុងចម្ងាយឆ្ងាយ។ ប្រព័ន្ធ LRAD ផលិតកម្រិតសំឡេង ខ្ពស់ជាងឧបករណ៍បំពងសំឡេងធម្មតា។ វាជាឧបករណ៍បំពងសំឡេងពិសេសមួយប្រភេទ ដែលមានសមត្ថភាពបញ្ចេញសំឡេងខ្លាំង និងច្បាស់ល្អ ទៅកាន់ចម្ងាយឆ្ងាយ។
វាខុសពីឧបករណ៍បំពងសំឡេងធម្មតាត្រង់ថា LRAD បញ្ចេញសំឡេងក្នុងទម្រង់ជា ធ្នឹមសំឡេង (beam of sound) ដែលមានលក្ខណៈតម្រង់ទិសដៅជាក់លាក់ មិនមែនបាចសាចគ្រប់ទិសដូចឧបករណ៍បំពងសំឡេងធម្មតានោះទេ។ លក្ខណៈនេះធ្វើឱ្យសំឡេងអាចទៅដល់គោលដៅជាក់លាក់ ទោះបីជាមានសំឡេងរំខានខ្លាំងនៅជុំវិញក៏ដោយ។
LRAD ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាចម្បងក្នុងវិស័យជាច្រើន រួមមាន៖ ការគ្រប់គ្រងហ្វូងមនុស្ស (Crowd Control) អាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់អាចប្រើ LRAD ដើម្បីទំនាក់ទំនងជាមួយហ្វូងបាតុករ ឬហ្វូងមនុស្សធំៗ ពីចម្ងាយដោយសុវត្ថិភាព ដើម្បីផ្តល់សារណែនាំ ឬការព្រមាន។
លើកពីនេះគេប្រើសម្រាប់សន្តិសុខយោធា និងសមុទ្រ ត្រូវបានប្រើនៅលើនាវាចម្បាំងដើម្បីទំនាក់ទំនងជាមួយកប៉ាល់ដែលគួរឱ្យសង្ស័យដែលចូលមកជិត ឬដើម្បីបំភ័យចោរសមុទ្រដោយសារសំឡេងខ្លាំងរបស់វា។
លើសពីនេះក្នុងការរុករក និងជួយសង្គ្រោះ អាចប្រើដើម្បីបញ្ជូនសារទៅកាន់ក្រុមមនុស្សដែលបាត់បង់ ឬជាប់គាំងក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់។ ការការពារសត្វព្រៃ អាចប្រើដើម្បីបំភ័យសត្វដែលចូលមកជិតតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ដូចជាព្រលានយន្តហោះជាដើម។
សំឡេងរបស់ LRAD អាចលឺខ្លាំងដល់ទៅជាង 160 dB (ដេស៊ីបែល) នៅចម្ងាយមួយម៉ែត្រ ដែលខ្លាំងជាងសំឡេងយន្តហោះហោះឡើងទៅទៀត។ នៅកម្រិតខ្លាំងនេះ វាអាចបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់ត្រចៀក ឬរំខានដល់មនុស្សដែលស្ថិតនៅជិត។ ហេតុនេះហើយបានជាគេចាត់ទុកវាជា “អាវុធសំឡេង” (sonic weapon) ផងដែរ។
នៅពេលដែលគេប្រើ LRAD ក្នុងកម្រិតសំឡេងខ្លាំងបំផុត វាអាចបម្រើជាឧបករណ៍រារាំងដោយសារសំឡេងដ៏ខ្លាំងរបស់វាអាចធ្វើឱ្យមនុស្សមានអារម្មណ៍មិនស្រួល ឈឺចាប់ត្រចៀក និងបាត់បង់ការផ្តោតអារម្មណ៍។ បំបែកហ្វូងមនុស្ស ក្នុងករណីមានការបះបោរ ឬកុបកម្ម អាជ្ញាធរអាចប្រើសំឡេងខ្លាំងរបស់ LRAD ដើម្បីបង្ខំឱ្យហ្វូងមនុស្សបំបែកខ្លួន។
ម៉ាស៊ីនបំពងសំឡេង LRAD អាចផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ដល់មនុស្សអាស្រ័យលើកម្រិតសំឡេង និងចម្ងាយដែលគេប្រើប្រាស់វា។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនោះអាចមានទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត មានដូចខាងក្រោម៖
- ឈឺចាប់ត្រចៀក និងបាត់បង់ការស្តាប់ជាបណ្តោះអាសន្ន ឬជាអចិន្ត្រៃយ៍៖ នៅកម្រិតសំឡេងខ្លាំងខ្លាំង (លើសពី 120 dB) ដូចជាពេលគេប្រើ LRAD ជិតៗ វាអាចបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់ត្រចៀកយ៉ាងខ្លាំង និងខូចខាតក្រដាសត្រចៀកបាន។ ប្រសិនបើប៉ះពាល់ញឹកញាប់ ឬយូរពេក វាអាចបណ្ដាលឱ្យបាត់បង់ការស្តាប់ជាអចិន្ត្រៃយ៍។
- ឈឺក្បាល និងវិលមុខ៖ រលកសំឡេងខ្លាំងអាចបង្កឱ្យមានសម្ពាធលើក្បាល ដែលនាំឱ្យឈឺក្បាល និងវិលមុខ។
- ចង្អោរ និងឈឺចាប់ក្នុងខ្លួន៖ រលកសំឡេងខ្លាំងអាចរំញ័រផ្នែកខាងក្នុងនៃរាងកាយ បង្កឱ្យមានអារម្មណ៍ចង្អោរ និងមិនស្រួលក្នុងខ្លួន។
- ភាពភ័យខ្លាច និងការតក់ស្លុត៖ សំឡេងដ៏ខ្លាំងដែលលឺភ្លាមៗ អាចបង្កឱ្យមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច ភ័យស្លន់ស្លោ និងការតក់ស្លុត។
- ការបាត់បង់សតិអារម្មណ៍៖ ក្នុងស្ថានភាពខ្លះ សំឡេងខ្លាំងអាចធ្វើឱ្យមនុស្សបាត់បង់ការគិត និងការផ្ដោតអារម្មណ៍ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពជុំវិញ។
ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគេប្រើប្រាស់វាដោយចេតនា ដើម្បីបំភ័យ ឬធ្វើឱ្យឈឺចាប់ (ដោយសារតែសំឡេងខ្លាំងខ្លាំង) វាអាចក្លាយទៅជា អាវុធសំឡេង (sonic weapon) ដែលអាចបណ្ដាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់រយ:ពេលវែង ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។
ម៉ាស៊ីនបំពងសំឡេង LRAD មានច្រើនប្រភេទ ខុសគ្នាទៅតាមទំហំ សមត្ថភាព និងគោលបំណងនៃការប្រើប្រាស់។ ជាទូទៅ គេអាចបែងចែកវាជាប្រភេទធំៗ ៣ ដូចខាងក្រោម៖
១. ប្រភេទចល័ត (Handheld)៖ ប្រភេទនេះមានទំហំតូច ងាយស្រួលយួរតាមខ្លួន និងអាចប្រើបានដោយមនុស្សម្នាក់។ ពួកវាត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ស្ថានភាពដែលទាមទារភាពរហ័សរហួន និងការប្រើប្រាស់ក្នុងចម្ងាយជិត។
២. ប្រភេទជាប់នឹងយានយន្ត (Vehicle-Mounted)៖ ប្រភេទនេះមានទំហំធំជាងមុន ហើយត្រូវបានបំពាក់លើរថយន្ត នាវា ឬយន្តហោះ។ វាមានថាមពលខ្លាំងជាងប្រភេទចល័ត ហើយអាចបញ្ជូនសំឡេងទៅកាន់ចម្ងាយកាន់តែឆ្ងាយ។
៣. ប្រភេទស្ថិរភាព (Fixed Site)៖ ប្រភេទនេះជាឧបករណ៍ដែលត្រូវបានដំឡើងជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅកន្លែងជាក់លាក់ណាមួយ ដូចជាអគារ ព្រលានយន្តហោះ ឬមូលដ្ឋានយោធាជាដើម។ វាមានថាមពលខ្លាំងបំផុត និងអាចគ្របដណ្តប់តំបន់ធំទូលាយ។
សូមជម្រាបជូនថា ទាហានថៃដាក់ស៊ីរ៉ែនរលកសម្លេង (ម៉ាស៊ីនសំលេង LRAD (Long Range Acoustic Device)) ទប់ទល់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ នៅអំឡុងពលរដ្ឋខ្មែរ ទប់ទល់ទាហានថៃ ចង់ដាក់លួសបន្លាក្នុងទឹកដីកម្ពុជា នៅក្នុងភូមិសាស្ដ្រ នៃភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី ២៥ សីហា ឆ្នាំ ២០២៥
ប្រភព៖ acentech.com en.wikipedia.org
