ការសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទរបស់គណៈកម្មាធិការវិសាមញ្ញនៃព្រឹទ្ធសភាថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ដែលផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០០ ឬថៃហៅថា MOU 43 បានក្លាយជាការដុតបញ្ឆេះឱ្យមានការតតាំងផ្នែកគតិយុត្តិ និងនយោបាយជាថ្មីរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ។ តើមានអ្វីកើតឡើង ប្រសិនបើ MOU ឆ្នាំ២០០០ ត្រូវបានលុបចោល?
យោងតាមការលើកឡើងរបស់លោក Noppadon Inna សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃ ការស្នើឱ្យលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០០ នេះ ហាក់ដូចជាបន្តបន្ទាប់ពីការស្នើលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០១ (តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានៅសមុទ្រ) កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥។ សម្រាប់ភាគីថៃ ការសិក្សាអំពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិ អាចជាលេសមួយក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាពតាមការយល់ឃើញរបស់គេ ប៉ុន្តែក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគអន្តរជាតិវិញ ចាត់ទុកថាវាអាចជាការប៉ុនប៉ងរុះរើគ្រឹះនៃការចរចាដែលបានចំណាយពេលជាង ២ ទសវត្សរ៍ ដើម្បីស្វែងរកប្រៀបឈ្នះថ្មីមួយក្នុងបរិបទនយោបាយបច្ចុប្បន្ន។
ជាការឆ្លើយតបភ្លាមៗបន្ទាប់ពីចលនានៅទីក្រុងបាងកកកំពុងពុះកម្ដៅដោយយក MOU ឆ្នាំ២០០០ធ្វើជាជាចំណាប់ខ្មាំងនៃល្បែងនយោបាយថៃ អាជ្ញាធរជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា បានចេញមុខបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការដោយផ្អែកតាមគោលលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ ភាគីថៃមិនអាចលើកយកហេតុផលច្បាប់និងនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង ឬហេតុផលណាមួយ ដើម្បីលុប MOU ឆ្នាំ២០០០ បានទេ។ នេះហើយជាអាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់កម្ពុជាក្នុងសមរភូមិពាក្យសម្តីនេះ គឺច្បាប់អន្តរជាតិ។
ការលើកយកអនុសញ្ញាក្រុងវីយែនឆ្នាំ១៩៦៩ (VCLT) មកបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមិនអាចយកច្បាប់ផ្ទៃក្នុងមកធ្វើជាលេសដើម្បីលុបចោលសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ គឺជាការវាយបកយ៉ាងចុកឈាមទៅលើអនុសាសន៍របស់ព្រឹទ្ធសភាថៃ ដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាជាការលើកឡើង ខ្វះមូលដ្ឋានច្បាប់ និងមានចេតនានយោបាយ។
MOU ឆ្នាំ២០០០ មិនមែនគ្រាន់តែជាក្រដាសមួយសន្លឹកនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវសម្រាប់ការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ដែលមានចែងយ៉ាងច្បាស់អំពីការប្រើប្រាស់សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន បានស្រាយបំភ្លឺនូវចំណុចសំខាន់ៗចំនួន ៣ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា នេះថា៖
១- MOU ឆ្នាំ២០០០ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយរាជរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា-ថៃ និង បានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃចុះហត្ថលេខា ព្រមទាំងបានយកទៅចុះបញ្ជីនិងតម្កល់នៅលេខាធិការដ្ឋានអង្គការ សហប្រជាជាតិ។ MOU ឆ្នាំ២០០០ មានចរិតលក្ខណៈជាសន្ធិសញ្ញាឬកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីពាក់ព័ន្ធនឹង ព្រំដែនដែលបង្កើតកាតព្វកិច្ចក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏មានសារសំខាន់សម្រាប់ភាគីទាំង ពីរក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី តាមរយៈយន្តការគណៈកម្មការ JBC ។
២- តាមគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ ទោះស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ ភាគីថៃមិនអាចលើកយក ហេតុផលច្បាប់និងនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង ឬហេតុផលណាមួយ ដើម្បីជាមធ្យោបាយក្នុងការលុប MOU ឆ្នាំ២០០០ ដែលជាសន្ធិសញ្ញាពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនដែលខ្លួនជាភាគីបានឡើយ (យោងតាមមាត្រា៦២ ចំណុចទី២ នៃ អនុសញ្ញាទីក្រុងវ្យែន ស្ដីពីច្បាប់សន្ធិសញ្ញា-VCLT ឆ្នាំ1969)។
៣- MOU ឆ្នាំ២០០០ បានផ្ដល់សមត្ថកិច្ចនិងសិទ្ធិអំណាចពេញលេញដល់គណៈកម្មការ JBC នៃភាគី ទាំងពីរ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធីផ្អែកលើមូលដ្ឋានអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ១៩០៤,សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ១៩០៧, ផែនទីដែលជាលទ្ធផលនៃការងារខណ្ឌសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម, កំណត់ហេតុបោះបង្គោលរបស់គណៈកម្មការឥណ្ឌូចិន-សៀម, បែបបទបច្ចេកទេស (TOR) ឆ្នាំ២០០៣ និងកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មការ JBC នៃភាគីទាំងពីរ។ ជាក់ស្តែង នាពេល កន្លងមក គណៈកម្មការ JBC នៃភាគីទាំងពីរសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលជាវិជ្ជមានដូចជា ការស្វែងរុករកទីតាំង ពិតប្រាកដនៃបង្គោលព្រំដែនសម័យបារាំងទាំង៧៤, ការជួសជុលនិងថែទាំបង្គោលព្រំដែនសម័យបារាំង ដែលបានឯកភាពគ្នា, ការចុះវាស់វែងនិងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន, ការកសាងបណ្តាញបង្គោលប្រឹថពី វិភាគរួមកម្ពុជា-ថៃ និងការងារវាស់វែងលម្អិតនៅតាមច្រកទ្វារព្រំដែនជាដើម។
យ៉ាងណាមិញ សេចក្តីសម្រេចចុងក្រោយរបស់ព្រឹទ្ធសភាថៃដែលគ្រោងធ្វើឡើងក្នុងខែមេសាខាងមុខ អាចនឹងក្លាយជាចំណុចរស៊ើបដ៏សំខាន់មួយដែលមិនត្រូវមើលរំលង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គោលជំហររបស់កម្ពុជានៅពេលនេះគឺច្បាស់ណាស់ សន្តិភាព និងស្ថិរភាពព្រំដែន ត្រូវតែផ្អែកលើការគោរពច្បាប់ មិនមែនផ្អែកលើមហិច្ឆតានយោបាយឡើយ។ ការចរចាដោយសន្តិវិធីតាមរយៈយន្តការដែលមានស្រាប់ គឺជាច្រកចេញតែមួយគត់ ដើម្បីចៀសវាងការធ្លាក់ចូលក្នុងអតីតកាលដ៏ខ្មៅងងឹតនៃជម្លោះព្រំដែន៕
