ភ្នំពេញ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធានគណៈកម្មការប្រឡង បានអញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងពិធីកាត់បើកកញ្ចប់វិញ្ញាសាប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសសិស្ស-និស្សិតនគរបាលអាហារូបករណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ នៅមណ្ឌលប្រឡងបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា។ ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសន៍ពិសេសដោយសង្កត់ធ្ងន់លើចំណុចគន្លឹះចំនួន ៥ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការវិវត្តនៃសង្គម និងបច្ចេកវិទ្យា៖
១. ការតម្រង់ទិសលើសុខភាព កម្ពស់ និងបញ្ញាឌីជីថល
ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា ការប្រឡងឆ្នាំនេះត្រូវបានដំឡើងកម្រិតស្ដង់ដារតឹងរ៉ឹងជាងបណ្ដាឆ្នាំកន្លងទៅ ដោយផ្ដោតលើមុំសំខាន់ៗរួមមាន៖ សុខភាព កម្ពស់ ទម្ងន់ និងសមត្ថភាពជំនាញ។ ការរឹតបន្តឹងនេះ គឺជាការដើរទន្ទឹមគ្នាយ៉ាងសកម្មទៅនឹង «យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ» របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងគោលដៅប្រែក្លាយកម្ពុជាទៅជា «រដ្ឋាភិបាលឌីជីថល» និង «ក្រសួងឌីជីថល»។
ក្នុងន័យនេះ ឯកឧត្តមបានលើកឡើងនូវចំណុចគន្លឹះចំនួន ២ ដែលកងកម្លាំងត្រូវតែមានដើម្បីបម្រើពលរដ្ឋ៖
ទី១. សុខភាពមាំមួន៖ កងកម្លាំងត្រូវតែមានសុខភាពល្អឥតខ្ចោះ។ ឯកឧត្តមបានដាក់ជាសំណួរថា ប្រសិនបើកងកម្លាំងមានជំងឺពេញខ្លួន ឬមាឌធំលើសកំណត់ តើអាចបម្រើសេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋបានកម្រិតណា?
ទី២. រូបរាង និងភាពម៉ឺងម៉ាត់៖ កម្ពស់ និងមាឌ គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ និងឥទ្ធិពលនៃកងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។
ទន្ទឹមនឹងលក្ខខណ្ឌកាយសម្បទា ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ក៏បានបើកផ្លូវ «លើកទឹកចិត្ត» ខ្ពស់បំផុតចំពោះបេក្ខជនដែលមានជំនាញឯកទេស ព័ត៌មានវិទ្យា (IT) បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងភាសាបរទេស។ ឯកឧត្តមបានប្រសាសន៍យ៉ាងមានអត្ថន័យថា ក្នុងសម័យកាលនេះ ក្រសួងត្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់ «បញ្ញាជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រ» ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបទល្មើសសម័យទំនើប ជាពិសេសបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា (Cybercrimes) និងការបោកប្រាស់អនឡាញ (Scams) ដើម្បីធានាសុខសុវត្ថិភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងពិភពឌីជីថល។
២. ការពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារនៅមូលដ្ឋាន និងយន្តការទប់ស្កាត់ការផ្ទេរចេញ
ពាក់ព័ន្ធនឹងការបែងចែកក្របខណ្ឌ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានបង្ហាញនូវយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះគឺ «ការជ្រើសរើសឱ្យចំគោលដៅភូមិសាស្ត្រ»។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា ផ្អែកតាមសំណើរបស់គណៈកម្មការជ្រើសរើសមន្ត្រីនគរបាលជាតិ ដែលមាន ឯកឧត្តមសន្តិបណ្ឌិត ចាន់ អ៊ៀង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ និង ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ សេង ផល្លី អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ ជាអ្នករៀបចំយ៉ាងសកម្មនោះ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងបានពិនិត្យ និងសម្រេចដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ជ្រើសរើសបេក្ខជនតាមមូលដ្ឋាន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងនៅតាមបណ្តារាជធានី-ខេត្ត។
យន្តការសំខាន់ៗដែលត្រូវបានអនុវត្តរួមមាន៖
-ការសម្រេចជ្រើសរើសតាមភូមិសាស្ត្រ៖ ក្រោយការពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់លើសំណើរបស់គណៈកម្មការ ក្រសួងបានប្រកាសជ្រើសរើសបេក្ខជនឱ្យទៅបម្រើការងារនៅក្នុងខេត្ត ឬតំបន់ដែលពួកគេរស់នៅផ្ទាល់ ដើម្បីធានាថា មន្ត្រីបំពេញការងារបានកៀកនឹងផ្ទះសម្បែង។
-ការកាត់បន្ថយបាតុភាពអសកម្ម៖ គោលការណ៍ «មិនឆ្ងាយពីផ្ទះ» នេះ ត្រូវបានដាក់ចេញដើម្បី ដោះស្រាយបញ្ហា «សុំផ្ទេរចេញ» ដែលកន្លងមកជារឿយៗតែងតែកើតមានដោយសារមូលហេតុឆ្ងាយពីគ្រួសារ ដែលធ្វើឱ្យមន្ត្រីមិនសូវទៅបំពេញការងារ ឬចង់ផ្លាស់ប្តូរក្របខណ្ឌ។
-អាទិភាពតំបន់ព្រំដែន៖ ជាពិសេសចំពោះអង្គភាពនគរបាលព្រំដែន ក្រសួងបានផ្តល់ឱកាសខ្ពស់ដល់បងប្អូនដែលមានគ្រួសារ ឬផ្ទះសម្បែងនៅជាប់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនស្រាប់ ព្រោះពួកគាត់មានភាពម្ចាស់ការ និងស្គាល់ភូមិសាស្ត្រច្បាស់លាស់ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី។
ការកំណត់រយៈពេលកាតព្វកិច្ច៖ ដើម្បីធានានិរន្តរភាពអង្គភាព ក្រសួងបានកំណត់រយៈពេលច្បាស់លាស់សម្រាប់មន្ត្រីថ្មីក្នុងការបំពេញភារកិច្ចនៅកន្លែងចាត់តាំង ពោលគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្របខណ្ឌដោយងាយស្រួលឡើយ ប្រសិនបើមិនទាន់គ្រប់អាណត្តិដែលបានកំណត់។
តាមរយៈការដឹកនាំ និងការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវលើសំណើរបស់គណៈកម្មការជំនាញ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ជឿជាក់ថា យន្តការនេះនឹងជួយលើកកម្ពស់គុណភាពនៃសេវាសន្តិសុខ និងធានាបាននូវកម្លាំងដែលមានឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការបម្រើប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋាន។
៣. យុទ្ធសាស្ត្រទំនើបកម្ម «នគរបាលឌីជីថល»
ក្នុងទិសដៅទំនើបកម្ម ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានលើកឡើងពីសមិទ្ធផលជាក់ស្តែងនៃការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថល ដើម្បីបម្រើសេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានកាន់តែលឿន និងមានតម្លាភាព។ ក្នុងនោះមានចំណុចសំខាន់ៗដូចជា៖
-ការផ្តល់សេវាតាម QR Code៖ ក្រសួងបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ការទទួលពាក្យបណ្តឹង និងការផ្តល់សេវា នានាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដែលទទួលបានការគាំទ្រលើសលប់ពីសំណាក់សាធារណជន (ជិត ១០០%)។ នេះគឺជាជំហានជោគជ័យក្នុងការកាត់បន្ថយភាពអសកម្ម និងការបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ពលរដ្ឋ។
-ការបណ្ដុះបណ្ដាលកម្រិតអន្តរជាតិ៖ ថ្មីៗនេះ ឯកឧត្តមបានដឹកនាំគណៈប្រតិភូទៅទស្សនកិច្ចនៅ ទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន និងបានសំណេះសំណាលជាមួយសិស្សនគរបាលកម្ពុជាចំនួន ១៨ នាក់ និង គ្រូបង្គោល ៨ នាក់ ដែលកំពុងសិក្សាពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលទំនើប។ គោលដៅគឺ ដកស្រង់បទ ពិសោធន៍ ពីប្រទេសជឿនលឿន ដើម្បីយកមកអនុវត្ត និងពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីជំនាញនៅកម្ពុជា។
-គោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រឆ្នាំ២០២៨៖ ឯកឧត្តមមានចក្ខុវិស័យច្បាស់លាស់ថា ចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ ឆ្នាំ២០២៨ ក្រសួងមហាផ្ទៃនឹងមានធនធានមន្ត្រីជំនាញឌីជីថលយ៉ាងច្រើនកុះករ ដើម្បីពង្រឹង សន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងឆ្លើយតបទៅនឹងការវិវត្តនៃបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា (Cybercrimes)។
-ការតាមដានវត្តមានតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក៖ នៅបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា ក៏បានរៀបចំប្រព័ន្ធ ឌីជីថលដើម្បីតាមដានវត្តមាន និងការដាក់ពិន្ទុសិស្សយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ដើម្បីធានាបាននូវគុណ ភាពធនធានមនុស្សតាំងពីដំណាក់កាលបណ្ដុះបណ្ដាល។
៤. វិន័យ និងសីលធម៌៖ គ្រឹះនៃទំនុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ
ដើម្បីពង្រឹងកិត្យានុភាពនគរបាលជាតិឱ្យកាន់តែរឹងមាំ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានដាក់ចេញនូវចក្ខុវិស័យកែទម្រង់វិន័យ និងសីលធម៌យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ដែលរួមមានចំណុចគន្លឹះដូចជា៖
-ការពង្រឹងវិន័យតាំងពីក្នុងសាលា៖ ឯកឧត្តមអភិសន្ដិបណ្ឌិតបានណែនាំឱ្យបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជា រឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងសិស្សនគរបាលលើគ្រប់ទិដ្ឋភាព រួមមានការត្រួតពិនិត្យវត្តមាន ការសិក្សា និងការដាក់ពិន្ទុឱ្យបានត្រឹមត្រូវបំផុត។ មន្ត្រីដែលចេញពីសាលា ត្រូវតែជាធនធានដែលមានគុណភាព ទាំងសមត្ថភាពបច្ចេកទេស និងសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ។
-ការកសាងទំនុកចិត្ត និងភាពកក់ក្តៅ៖ ចក្ខុវិស័យចម្បងរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ គឺចង់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានភាពកក់ក្តៅ និងផ្តល់ទំនុកចិត្តខ្ពស់មកលើកងកម្លាំងនគរបាលជាតិ។ ឯកឧត្តមសង្កត់ធ្ងន់ថា នគរបាលគឺជា «អ្នកបម្រើពលរដ្ឋ» ដូច្នេះការអនុវត្តច្បាប់ត្រូវធ្វើឡើងដោយស្មើភាព ម៉ឺងម៉ាត់ ប៉ុន្តែពោរពេញដោយសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ។
-យន្តការតាមដាន និងលុបបំបាត់ភាពមិនប្រក្រតី៖ ក្រសួងកំពុងខិតខំកែសម្រួលប្រព័ន្ធការងារ ដើម្បីកាត់បន្ថយបាតុភាពអសកម្មនានា។ តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងទទួលមតិរិះគន់ពីសាធារណជន ក្រសួងនឹងអាចញែកឱ្យដាច់នូវមន្ត្រីដែលធ្វើខុសវិន័យ និងមន្ត្រីដែលមានឆន្ទៈពិតប្រាកដ ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងកសាងអង្គភាពឱ្យស្អាតស្អំ។
ឯកឧត្តមជឿជាក់ថា កាលណាមន្ត្រីមានវិន័យ និងសីលធម៌ខ្ពស់ នោះវានឹងក្លាយជាកម្លាំងចលករយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកសាងភាពជឿជាក់ពីប្រជាពលរដ្ឋ និងធ្វើឱ្យសង្គមមានសុខសុវត្ថិភាពយ៉ាងពិតប្រាកដ។
៥. សារលើកទឹកចិត្តយុវជន និងយុត្តិធម៌នៃការប្រឡង
ជាកិច្ចបញ្ចប់ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានផ្ញើសារយ៉ាងមុតស្រួច និងផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងកក់ក្តៅដល់យុវជនកម្ពុជាគ្រប់រូប ដែលមានឆន្ទៈចង់ចូលបម្រើជាតិក្នុងជួរនគរបាលជាតិ៖
-មោទនភាពចំពោះយុវជន៖ ឯកឧត្តមអភិសន្ដិបណ្ឌិត ស សុខា បានបង្ហាញនូវសេចក្តីសប្បាយរីករាយ និងមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំង ដែលបានឃើញយុវជនកាន់តែច្រើនឡើង មានស្មារតីស្នេហាជាតិ និងចង់ប្រើប្រាស់សមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ដើម្បីការពារសុខសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។
-ការលុបបំបាត់វប្បធម៌អន្តរាគមន៍៖ ឯកឧត្តមបានធានាយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា នៅក្នុងអាណត្តិទី៧នេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងដាច់ខាតក្នុងការលុបបំបាត់ «វប្បធម៌អន្តរាគមន៍» ឬ «ខ្សែស្រឡាយ»។ ការប្រឡងនឹងត្រូវធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ច្បាប់ យុត្តិធម៌ និងតម្លាភាពបំផុត។
-ពាក្យស្លោក «ចេះគឺជាប់»៖ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ចេះគឺជាប់»។ បេក្ខជនមិនចាំបាច់ស្គាល់អ្នកធំ ឬមានអ្នកជួយជ្រោមជ្រែងឡើយឱ្យតែមានចំណេះដឹងពិតប្រាកដ និងមានការត្រៀមលក្ខណៈសម្បត្តិបានល្អ នោះប្អូនៗនឹងទទួលបានជោគជ័យដោយកិត្តិយស និងមោទនភាពបំផុត។
-ការផ្តល់ឱកាសស្មើគ្នា៖ យន្តការប្រឡងនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់កូនចៅប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ ជាពិសេសអ្នកដែលមកពីខេត្តឆ្ងាយៗ និងអ្នកដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ប៉ុន្តែមានការខិតខំរៀនសូត្រ និងមានសមត្ថភាពពិត។
ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «សមត្ថភាព គឺជាសំបុត្រដើមឆ្លងកាត់ដ៏មានតម្លៃបំផុត»។ ដូច្នេះ សូមប្អូនៗយុវជនទាំងអស់ ជឿជាក់លើខ្លួនឯង ខិតខំសម្រួចសមត្ថភាពឱ្យបានខ្លាំងពូកែ ព្រោះក្រសួងមហាផ្ទៃកំពុងរង់ចាំទទួលអ្នកដែលមានសមត្ថភាពពិត ដើម្បីមកចូលរួមចំណែកកសាង និងអភិវឌ្ឍនគរបាលជាតិឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងទំនើបកម្ម៕
