នៅក្នុងយុគសម័យនៃការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងឆាប់រហ័ស សោភ័ណភាពទីក្រុង និងបរិស្ថានរស់នៅបានក្លាយជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតវប្បធម៌ ស៊ីវិល័យ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ប្រជាជាតិមួយ។ ទីក្រុងស្អាត សហគមន៍មានអនាម័យ និងប្រភពទឹកស្រស់ថ្លា មិនត្រឹមតែលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិត និងសុខភាពសាធារណៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាសូចនាករដ៏សំខាន់ក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគិន និងទេសចរអន្តរជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ បញ្ហាមួយដែលនៅតែបន្តជាមុខរបួសរ៉ាំរ៉ៃ និងរាំងស្ទះដល់សោភ័ណភាពជាតិ គឺ «ទម្លាប់នៃការបោះចោលសំរាមពាសវាលពាសកាល» ជាពិសេសទម្លាប់នៃការបណ្ដែត និងបោះចោលសំរាម ឬសំណល់ផ្លាស្ទិកចូលទៅក្នុងប្រឡាយ បឹងបួ និងទន្លេ ដែលជាប្រភពទឹកដកដង្ហើម និងជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ច-ធម្មជាតិដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការទម្លាក់សំរាមចោលតាមដងផ្លូវ និងក្នុងប្រភពទឹក មិនត្រឹមតែបំផ្លាញទិដ្ឋភាពដ៏ត្រកាលនៃទីក្រុង និងធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតជាផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើនកម្រិតដែលប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនអាចនឹងមើលរំលង។ សំរាមផ្លាស្ទិកដែលអណ្តែតលើផ្ទៃទឹកទន្លេ ត្រូវរងការបំបែកដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងកម្លាំងទឹករហូតក្លាយជា «មីក្រូផ្លាស្ទិក» (Microplastics) ដែលចូលទៅបំពុលមច្ឆជាតិ និងជីវៈចម្រុះក្នុងទឹក ហើយនៅទីបំផុត វានឹងវិលត្រឡប់មកក្នុងខ្សែច្រវាក់ម្ហូបអាហាររបស់មនុស្សវិញតាមរយៈការបរិភោគគ្រឿងសមុទ្រ ឬត្រីទន្លេ។ បន្ថែមពីនេះ សំរាមដែលហូរចូលលូ ប្រឡាយ និងបឹងធម្មជាតិ គឺជាមូលហេតុចម្បងដែលបង្កជាការកកស្ទះរំខានដល់ប្រព័ន្ធរំដោះទឹក ធ្វើឱ្យកើតមានជំនន់ទឹកភ្លៀងតាមទីក្រុង និងតំបន់ប្រជុំជននៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ រូបភាពសំរាមអណ្តែតអណ្តែតលើទឹកទន្លេនៅចំពោះមុខភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ គឺជាការកាត់បន្ថយតម្លៃទេសចរណ៍យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងបង្កើតនូវភាពសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះប្រទេសមួយដែលសម្បូរទៅដោយបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងធម្មជាតិដ៏មហិមា។
ទន្ទឹមនឹងបញ្ហាចោទនេះ យើងឃើញមានការប្រឹងប្រែងយ៉ាងសកម្ម និងម៉ឺងម៉ាត់ពីសំណាក់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងថ្នាក់ដឹកនាំជាច្រើនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងនោះ លោក ប៉ាង លីដា អភិបាលរងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ តែងតែត្រូវបានគេមើលឃើញថា បានដឹកនាំ និងចូលរួមដោយផ្ទាល់ក្នុងកិច្ចការសម្អាតសំរាម អនាម័យ និងបរិស្ថានតាមទីសាធារណៈ ជាពិសេសការរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងការប្រមូលសំរាមនៅតាមតំបន់ទីប្រជុំជនសំខាន់ៗ។ សកម្មភាពចុះផ្ទាល់ដី និងការកាប់ឆ្ការ ចុះស្រង់សំរាមពីក្នុងទឹករបស់លោក រួមជាមួយក្រុមការងារអនាម័យ បានក្លាយជាសាររំលឹក និងជាកាតាលីករដ៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញឱ្យមហាជន និងយុវជនមើលឃើញពីតម្លៃនៃការថែរក្សាអនាម័យ។ ការធ្វើសកម្មភាពជាគំរូជាក់ស្តែងបែបនេះ បានបង្ហាញថា ការគ្រប់គ្រងសំរាមមិនមែនគ្រាន់តែជាការចេញបញ្ជាលើក្រដាសនោះទេ ប៉ុន្តែជាការលះបង់ និងការរួមសុខទុក្ខជាមួយសហគមន៍ដើម្បីទីក្រុងស្អាត។
ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាបរិស្ថាន និងការគ្រប់គ្រងសំណល់រឹងនេះដែរ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តែងតែបានផ្ដល់អនុសាសន៍ និងការណែនាំយ៉ាងច្បាស់លាស់ដល់អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ និងប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ដោយសម្តេចធិបតីបានគូសបញ្ជាក់ថា ការកែប្រែសោភ័ណភាពទីក្រុង និងការថែរក្សាបរិស្ថាន មិនអាចធ្វើទៅបានដោយអាស្រ័យតែលើភ្នាក់ងារប្រមូលសំរាម ឬអាជ្ញាធរតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះផ្ទាល់។ សម្តេចបានជំរុញឱ្យមានការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិក ការញែកសំរាមតាមប្រភព និងការបណ្តុះស្មារតីទទួលខុសត្រូវចំពោះសំណល់ដែលខ្លួនបានបង្កើតឡើង។ បន្ថែមលើនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ឯកឧត្ដម អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន យុទ្ធនាការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិក ក្រោមប្រធានបទ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនប្រើថង់ផ្លាស្ទិកទេ» «យើងរួមគ្នាស្រឡាញ់កម្ពុជា៖ ផ្ទះយើងស្អាត គ្មានសំរាម» និង «កម្ពុជាស្អាត គ្មានសំរាមផ្លាស្ទិក» ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងស្វាគមន៍ដោយសិស្សានុសិស្ស និងប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់នៅទូទាំងប្រទេស។ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងបរិស្ថានតែងតែរំលឹកនូវអនុសាសន៍គន្លឹះថា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងសំរាមផ្លាស្ទិកត្រូវចាប់ផ្តើមពីការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថបុគ្គល ពោលគឺ «បដិសេធ – កាត់បន្ថយ – យកមកប្រើឡើងវិញ» ដើម្បីការពារទន្លេ បឹងបួរ និងដីស្រែចំការរបស់យើងពីការបំពុលដោយធាតុគីមីរ៉ាំរ៉ៃ។
ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសំរាមពាសវាលពាសកាល និងការបោះចូលទឹកទន្លេឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព យើងចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តនូវយុទ្ធសាស្ត្រចម្រុះដែលបំពេញបន្ថែមឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ ដំបូងឡើយ គឺការពង្រឹងការអប់រំ និងការផ្សព្វផ្សាយមនសិការសាធារណៈ ដោយត្រូវបញ្ចូលការអប់រំបរិស្ថានឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សា និងតាមបណ្តាញសង្គម ព្រមទាំងបង្កើតយុទ្ធនាការសហគមន៍ «ទន្លេស្អាត គ្មានសំរាម» នៅតាមតំបន់មាត់ទឹក និងទីផ្សារ។ បន្ទាប់មក គឺការកែប្រែ និងបន្ថែមហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំណល់ ដោយធានាថា មានធុងសំរាមដែលមានគម្របបិទជិតគ្រប់គ្រាន់នៅតាមដងផ្លូវ សួនច្បារ និងតំបន់មាត់ទន្លេ ព្រមទាំងការបំពាក់របាំងបាំងសំរាម នៅតាមមាត់ប្រឡាយ ឬមាត់ទន្លេ ដើម្បីងាយស្រួលស្រង់ និងប្រមូលសំណល់អណ្តែតទឹកមុននឹងវាហូរចូលទន្លេធំ។ ជាមួយគ្នានេះ ការអនុវត្តច្បាប់ និងវិធានការរដ្ឋបាលត្រូវតែធ្វើឡើងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងស្មើភាពគ្នា ដោយអនុវត្តការផាកពិន័យជាប្រាក់ ឬតម្រូវឱ្យធ្វើពលកម្មសហគមន៍ (ដូចជាការចុះរើសសំរាមសាធារណៈ) ចំពោះបុគ្គល ឬអាជីវកម្មទាំងឡាយណាដែលបន្តបោះចោលសំរាមពាសវាលពាសកាល ឬទម្លាក់ចូលក្នុងប្រភពទឹក។ ជាចុងក្រោយ គឺការបង្កើនកិច្ចសហការរវាងផ្នែកសាធារណៈ និងឯកជន ដោយតម្រូវឱ្យអាជីវកម្មអាហារ និងភេសជ្ជៈនៅតាមបណ្តោយមាត់ទន្លេ និងតំបន់ទេសចរណ៍ ចូលរួមទទួលខុសត្រូវ និងធានាអនាម័យនៅជុំវិញទីតាំងរបស់ខ្លួនដោយផ្ទាល់។
សោភ័ណភាពទីក្រុង និងភាពស្អាតស្អំបវរនៃទឹកទន្លេ ដែលជាសម្បត្តិធម្មជាតិដ៏កាត់ថ្លៃមិនបានរបស់ជាតិ មិនអាចសម្រេចបានដោយគ្រាន់តែពឹងផ្អែកលើការបោសសម្អាតរបស់អាជ្ញាធរ ឬសកម្មភាពរើសសំរាមរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំដូចជាលោក ប៉ាង លីដា និងក្រុមការងារតែមួយមុខនោះទេ។ វាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចដាច់ដោយឡែករបស់ស្ថាប័នណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែវាទាមទារនូវ «មនសិការរួម» និងការទទួលខុសត្រូវស្មើៗគ្នាពីប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។ ការឈប់បោះសំរាមចូលទៅក្នុងទឹកទន្លេ ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិក និងការបោះសំរាមចូលធុងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺជាអំពើថ្លៃថ្នូរដ៏តូចមួយ ប៉ុន្តែវាមានឥទ្ធិពលធំធេងបំផុតក្នុងការរក្សាសោភ័ណភាពជាតិ សុខភាពសហគមន៍ និងការបន្សល់ទុកនូវបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិដ៏ស្អាតស្អំសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ៕
អត្ថបទ៖ ទស្សនៈស្មេរ
ប្រសិនបើប្រិយមិត្តមានបទវិភាគ អត្ថបទទស្សនៈ ឬមតិស្ថាបនាជុំវិញបញ្ហាសង្គម និងការកែលម្អសេវាសាធារណៈ សូមផ្ញើអត្ថបទរបស់លោកអ្នកមកកាន់សារព័ត៌មាន ត្រយង តាមរយៈ Telegram៖ 099 588 880 ទំនាក់ទំនងទូរស័ព្ទ៖ 066 999 434 ឬទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ Troryorng News។ យើងខ្ញុំរង់ចាំទទួល និងសហការផ្សព្វផ្សាយរាល់ទស្សនៈស្ថាបនាដើម្បីសង្គមយើង!
