Author: ឈិន ធារ៉ាត់

លោក ម៉ិន អ៊ោងឡាំង មេដឹកនាំសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសសម្តែងនូវការគាំទ្រពេញទំហឹង ចំពោះជំហរដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការប្រើយន្តការដោះស្រាយទំនាស់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃដោយសន្តិវិធី និងឈរលើមូលដ្ឋាននៃច្បាប់អន្តរជាតិ។

អង្គការអុកស្វាម (Oxfam) សហការជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន ៦ ទៀត ក្រោមការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុពីទីភ្នាក់ងារស្វ៊ីស SDC បានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តគម្រោង «CLIPS» ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ដើម្បីពង្រឹងភាពជាម្ចាស់របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការរៀបចំផែនការ និងតាមដានថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដោយរំពឹងថានឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ និងប្រយោលដល់ពលរដ្ឋជាង ៤០ម៉ឺននាក់ ក្នុងខេត្ត-រាជធានីគោលដៅចំនួន ៦។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលើកទី២៥ កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ណែនាំសំខាន់ៗ និងជាកំហិត ដល់ក្រសួង-ស្ថាប័នជំនាញ រួមទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដើម្បីបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ និងចាត់វិធានការឆ្លើយតបឱ្យបានទាន់ពេលវេលាចំពោះគ្រោះធម្មជាតិ និងបញ្ហាបាក់ច្រាំងទន្លេដែលកំពុងគំរាមកំហែងដល់ជីវភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏រ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ហ្កាឡាក់ស៊ី ឡេង ណាវ៉ាត្រា បានឈានដល់ចំណុចកំពូល បន្ទាប់ពីក្រសួងដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានសម្រេចបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ ហើយចូលខ្លួនដឹកនាំដោះស្រាយគម្រោងដោយផ្ទាល់ ខណៈអ្នកឧកញ៉ា ឡេង ណាវ៉ាត្រា បានចេញសារភាពពីភាពពីភាពទាល់ច្រក បង្ហាញបំណុលវណ្ឌក រហូតស្នើសុំបញ្ចប់គោរមងារឧកញ៉ា និងសុខចិត្តទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់។

អគ្គនាយករដ្ឋបាល នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ បានគូសរំលេចថា ទោះបីជាក្រុមប្រឹក្សា និងរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ក្នុងអាណត្តិទី៥ សម្រេចបានសមិទ្ធផលគួរឱ្យកត់សម្គាល់យ៉ាងណាក្តី ក៏ការអនុវត្តការងារកន្លងមកនៅតែជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈម និងឧបសគ្គមួយចំនួន ជាពិសេសគឺករណីអនុវត្តគម្រោងខុសគោលដៅ និងខុសនីតិវិធី ដែលទាមទារឱ្យមានការពិនិត្យ និងដោះស្រាយជាយុទ្ធសាស្ត្រ។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្រេចវិភាជ ឬបញ្ចេញថវិកាក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ចំនួនជាង ២១៣ ប៊ីលានរៀល ឬសមមូលនឹងចំនួនប្រមាណជាង ៥៣ លានដុល្លារអាម៉េរិក សម្រាប់អនុវត្តកម្មវិធីឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់ជូនស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកុមារអាយុក្រោម ២ ឆ្នាំ ក្នុងគោលបំណងចូលរួមលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពមាតា និងទារក ព្រមទាំងរួមចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភរបស់ទារក និងកុមារ។

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា បានជំរុញ និងដាស់តឿនយ៉ាងទទូចដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ជាពិសេសអាជ្ញាធរឃុំ-សង្កាត់

ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ព្រមទាំងតំណាងក្រុមអនុព័ន្ធយោធាបរទេសប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានសម្តែងការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង និងមិននឹកស្មានដល់ថា នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នាពេលកន្លងមក ភាគីថៃបានឈានដល់ការប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់ និងគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌដែលមានគ្រោះថ្នាក់រ៉ាំរ៉ៃកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរដូចជា គ្រាប់បែកទម្លាក់ពីយន្តហោះប្រភេទ MK-84 និងគ្រាប់បែកចង្កោម (Cluster Munitions) សោះ។

ការស្ទង់មតិដែលធ្វើឡើងដោយអង្គការ និងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិ បានបង្ហាញថា កម្រិតទំនុកចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាលើការផ្តល់យុត្តិធម៌របស់អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា (អ.វ.ត.ក.) បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពី ៦០% ទៅ ៧០% នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០៨-២០១០ រហូតដល់ ៨៥% នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២។

អ្នកជំនាញ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីភាពខុសគ្នារវាង «ការខ្ចីពាក្យ» និង «ការប្រើភាសាលាយ» ដោយបានពន្យល់ថា ការខ្ចីពាក្យបរទេសមកប្រើប្រាស់ គឺធ្វើឡើងដោយសារភាសាដើមពុំទាន់មានពាក្យសមស្របសម្រាប់ហៅ ឬសម្គាល់ ខណៈការប្រើភាសាលាយ គឺជាទម្លាប់ ឬជាចំណង់ចំណូលចិត្តបុគ្គលរបស់អ្នកនិយាយតែប៉ុណ្ណោះ។